Oefenen in geluk

Fragment uit Baby in mijn hoofd:

Zwart gat

December 2010

Het einde van het jaar nadert. Tijd voor reflectie. Het was een zwaar jaar. Ik voel me intens moe. Moe van het vechten tegen onze onvervulde kinderwens, elke maand weer. Moe van het vluchten voor de paniek, het verdriet en de teleurstelling. Na een gang van een vol jaar door het medisch circuit en drie mislukte IUI-pogingen verder, kan ik het gevoel dat het misschien wel nooit zal lukken om een baby op de wereld te zetten, niet langer onderdrukken. Het dringt zich aan me op als een groot, zwart gat dat ik voor me zie en me naar zich toe zuigt.

Ik zie een beeld opdoemen van mijn toekomst: een kinderloze vrouw, afgepeigerd van het harde werken in een baan waar ze geen plezier in heeft en ook allang geen voldoening meer uithaalt. Verzuurd door teleurstelling en verdriet om die ene wens. Die om onbegrijpelijke redenen niet vervuld werd.

Is dit mijn voorland als we geen kinderen krijgen?

Hoe hard ik ook probeer dit schrikbeeld weg te duwen … het lukt niet meer. Ik kan het niet meer. En diep vanbinnen wil ik het ook niet meer. Ik weet dat ik eerlijk moet erkennen dat een kinderloos leven een mogelijk scenario is voor ons. Hoe confronterend ook. Als ik dat niet doe, ga ik kapot aan het verstoppertje spelen.

 

***

Negen jaar geleden alweer. Op dat dieptepunt had ik nooit kunnen bedenken hoe dankbaar ik me nu voel. Voor de moed die ik had om juist toen stil te gaan staan en mijn angsten te ontmoeten. Voor de mensen en toevallige gebeurtenissen die op mijn pad kwamen en me verder hielpen. Voor de liefde tussen mijn lief en mij, die zo sterk en veerkrachtig bleek. Voor de kwispelende viervoeter – inmiddels in meervoud – waar mijn huilende moederhart troost bij vond. Voor het vervullende, vrije leven dat we nu leven, zonder kinderen.

Negen jaar geleden besefte ik dat ik het afwezige kindje niet verantwoordelijk kon maken voor het ontbreken van levensgeluk. Net zo min als dat dat kindje verantwoordelijk was voor mijn levensgeluk als het toch nog wel zou komen. Ik kwam tot de conclusie dat er – in the end – maar één persoon op aarde is, die eindverantwoordelijke is voor mijn geluk: ikzelf.

Alleen had ik destijds geen idee hoe ik mezelf op dit punt in mijn leven gelukkig kon maken. Opgegroeid in een consumptiemaatschappij had ik eigenlijk vooral geleerd dat externe factoren mijn geluk bepaalden: een fijn huis, mijn lief, fijne vrienden, een leuke baan, voldoende geld, nieuwe kleren … een baby. Daar ik geen controle leek te hebben over de externe factor ‘baby’, besloot ik de factor ‘werk’ aan te pakken, daar was ik namelijk ook niet meer zo gelukkig mee. Ik zegde mijn baan op. Dat bracht geen onwankelbaar geluksgevoel, maar gaf me wel de ruimte om op zoek te gaan naar een ander soort geluk. Eentje die niet afhankelijk is van de factoren, maar die altijd aanwezig is.

Yoga en het Tibetaanse boeddhisme leerden mij dat andere soort geluk te ervaren. Beide gaan om het leren verstillen van onze geest, die de grote veroorzaker is voor onrust en een ongelukkig gevoel door alle negatieve gedachten,  overtuigingen en onverwerkte emoties die er doorheen vliegen. Ik leerde hoe ik het geluid ervan zachter kan zetten en dat ik in de stilte die eronder ligt een zee van lichtheid, vrede en innerlijk geluk kan ervaren. En ook dat dat geen eenmalig trucje is, maar continue oefening. Zoals de Dalai Lama zegt in het boek The art of happiness: ‘oprecht en blijvend geluk ervaren is niet makkelijk, maar het kan wel door je geest te trainen.’

In het Tibetaanse Boeddhisme zijn daarvoor 4 uitgangspunten:

  • Een besef van gelijkwaardigheid t.o.v. anderen
  • Een houding van vriendelijkheid naar anderen
  • Een gevoel van compassie (mededogen) met anderen
  • En een geloof in de intrinsieke goedheid van anderen

Als je in het contact met anderen én jezelf steeds probeert om vanuit deze 4 uitgangspunten te handelen, versterk je het contact met je eigen hart. Zodra je meer in verbinding bent met je hart, zul je minder snel uit balans gebracht worden door de gedachten, overtuigingen en negatieve emoties die vanuit je geest ontstaan.

De eenvoudige, liefdevolle oefening die ik leerde van mijn Tibetaanse leraar Tulku Lobsang kan daarbij helpen. Stap-voor-stap uitleg vind je in onderstaande video. Doe de oefening aan het begin van elke dag of op de momenten dat je merkt dat de negativiteit in je hoofd het overneemt. Het is geen quick-fix voor instant onwankelbaar geluk … de kracht ervan zit in de herhaling.

Wil je meer inspiratie?